دارایی ثابت (Fixed Asset)

دارایی ثابت (به انگلیسی Fixed Asset) یک ملک یا تجهیزات محسوس و قابل لمس است که یک شرکت در اختیار دارد و می‌تواند در عملیات خود برای درآمدزایی از آن استفاده کند.

دارایی‌های ثابت را نمی‌توان در طول یک سال مصرف یا به وجه نقد تبدیل کرد. دارایی‌های ثابت معمولا در ترازنامه و تحت عنوان املاک، ماشین‌آلات و تجهیزات ثبت می‌شوند.

این دارایی‌ها به دارایی‌های سرمایه‌ای (Capital Assets) نیز مشهورند.

شرح بیشتر دارایی ثابت

صورت ترازنامه شرکت شامل دارایی‌ها، بدهی‌ها، و حقوق صاحبان سهام است. دارایی‌ها به دارایی‌های جاری و غیرجاری تقسیم می‌شوند، تفاوت این دو دسته در عمر مفید آنهاست.

دارایی‌های جاری اغلب دارایی‌هایی نقدی هستند که در عرض کمتر از یک سال به وجوه نقد تبدیل خواهند شد. دارایی‌های غیرجاری به دارایی‌ها و اموالی گفته می‌شود که تحت تملک یک کسب و کار هستند اما به راحتی به وجه نقد تبدیل نمی‌شوند.

گروه‌های مختلف دارایی‌های غیرجاری شامل دارایی‌های ثابت، دارایی‌های نامشهود، سرمایه گذاری‌های بلندمدت، و هزینه‌های معوقه هستند.

دارایی ثابت برای تولید یا تامین کالا و خدمات، برای اجاره به شخص ثالث، یا برای استفاده در سازمان خریداری می‌شود.

اصطلاح “ثابت” به این معناست که این دارایی‌ها در طول سال حسابداری پیش‌رو به اتمام نمی‌رسند یا فروخته نمی‌شوند. دارایی ثابت اغلب شکلی فیزیکی دارد و در ترازنامه تحت عنوان دارایی‌های ثابت مشهود، سرمایه‌گذاری در املاک و سایر دارایی‌ها گزارش می‌شود.

هنگامی که شرکت دارایی ثابتی به دست می‌آورد، این مسئله در صورت مالی جریان‌های نقدی در زیر بخش “جریان‌های نقدی حاصل از فعالیت‌های سرمایه‌گذاری” ثبت می‌شود. خرید دارایی‌های ثابت نمایانگر جریان خروج نقدینگی از شرکت است در حالیکه فروش آن نمایانگر جریان ورودی نقدینگی است.

اگر ارزش دارایی به زیر ارزش دفتری خالص آن نزول کند، این دارایی دچار تقلیل ارزش شده است، به این معنا که ارزش ثبت شده آن در ترازنامه کاهش پیدا می‌کند تا نشان‌دهنده ارزش‌گذاری بیش از حد آن در مقایسه با ارزش بازار باشد.

هنگامی که یک دارایی ثابت به پایان عمر مفید خود رسید، معمولا با فروش به ارزش اسقاط (salvage value) از لیست دارایی‌های شرکت خارج می‌شود. ارزش اسقاط ارزش تخمین زده شده دارایی در صورت خراب شدن یا فروش قطعات است.

در برخی موارد، دارایی ممکن است از رده خارج شده و دیگر بازاری برای آن وجود نداشته باشد. در این صورت، این دارایی بدون دریافت هیچ گونه مبلغی دور انداخته می‌شود. در هر دو صورت، در صورتی که دارایی ثابت دیگر توسط شرکت به کار گرفته نشود، از ترازنامه خارج می‌شود.

چرا شرکت‌ها همواره نسبت به وضعیت دارایی ثابت نگران هستند؟

یکی از مهم‌ترین موضوعات سرمایه‌گذاری که مورد توجه شرکت‌ها قرار گرفته است، نگهداری و مدیریت اموال و دارایی ثابت و برآورد کردن ارزش آنهاست. به همین جهت نظارت صحیح در این حوزه به دلیل مدیریت و جایگزینی به موقع، ایجاد اطمینان از پوشش بیمه‌ای و کنترل مناسب بر ارکان‌های دارایی ثابت و استهلاک ضروری است.
این موضوع باعث شده تا سازمان‌ها، شرکت‌ها و واحدهای تجاری احساس نیاز به سازوکار کنترلی قدرتمند برای مدیریت و اصلاح انحرافات خود در حوزه دارائی ثابت داشته باشند.

 

اهمیت مدیریت دارایی ثابت